Dizin var.

Rus arşiv dairesinin uzun yıllar müdürlüğünü yapmış olan bir Rus bilim adamı tarafından, Rus arşiv belgelerine dayanılarak ve doğal olarak Rus bakışı açısından yazılmıştır. Rusya, bütün tarihi boyunca "Burası bizim nefes borumuzdur." diyerek Boğazlar üzerinde hak iddia etmiştir. Kitap, bu iddia çevresinde döndürülen bütün dolapları, Avrupa devletlerinin siyasi hesap ve diplomatik kulislerinde Boğazlar'ın nasıl bir yer tuttuğunu ve Osmanlı'ya yönelik politik faaliyet ve bakışlarını açıklıkla anlatmaktadır. Tarihî gerçeği bir kere daha görüyoruz ki, devletler arasında dostluk yoktur; uzun veya kısa dönemli, değişken çıkar ilişkileri vardır. Doğru olan, bu gerçeğe öfkelenmek yerine, onu sürekli hatırlamak, akıldan ve hesaptan hiç çıkarmamaktır.