İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ 13 BÖLÜM 1 KÜRESEL KRİZİN ORTAYA ÇIKIŞI; MERKEZ ÜLKELERDEN ÇEVRE ÜLKELERE YAYILMA BİÇİMİ Soru 1: Yaşanan küresel kriz ve onun ekonomik, sosyal, siyasal, uluslarara¬ sı ilişkilere yaptığı etki dikkate alındığında, 2008 yılı dünya tarihinde şimdi¬ den nasıl bir öneme sahip oldu? Soru 2: 2008 Büyük Kriz'i nasıl başladı, nasıl gelişti? 19 Soru 3: Küresel sermayedarların, kâr oranlarının düşme eğilimine karşı 1980'lerde gerçekleştirmek istedikleri telafi edici mekanizmalar neler oldu? 21 Soru 4: 1980 sonrasının küreselleşmesi, sermaye birikiminin önünü ne ka¬ dar açtı? 22 Soru 5: Küresel kapitalizm, finansallaşmayla, köpükle kâr oranlarını yuka¬ rıda tutma ihtiyacına nasıl geldi? 24 Soru 6: Finansal balon nasıl şişirildi; nasıl patladı? 25 Soru 7: Saadet zinciri nasıl kırıldı? 28 Soru 8: Kriz, ABD'de finansal kriz olarak baş gösterdikten sonra nasıl gelişti? 30 Soru 9: 2009'da küçülme, işsizlik, yaprak dökümü göstergeleri nasıl?..31 Soru 10: Krize devlet müdahaleleri nasıl şekillendi? 34 Soru 11: Çevrebağımlı ülkelere büyük kriz hangi yollarla yansıdı? 36 Soru 12: Çevre'ye krizde verilen yeni görev neydi, ne bekleniyordu? ..39 Soru 13: Türkiye gibi ülkelerin kamu harcamalarıyla canlanması, krizi aşma¬ sı mümkün mü? 42 BÖLÜM 2 EMPERYAL GÜÇ DENGELERİNİN YENİDEN ŞEKİLLENİŞİ Soru 14: Tek kutuplu bir dünyadan çok kutupluluğa; güç, Batı'dan Doğu'ya mı? 45 Soru 15 : Kuzey Amerika, Avrupa ve Japonya'nın pazarları nasıl daraldı, çevrebağımlı ülkelerde neler oldu? 48 Soru 16: Yabancı sermaye akımının coğrafi dağılımı nasıl gelişti, Dünya'nın en büyük 500 firmasında coğrafi dağılım nasıl değişti? 50 Soru 17: Merkez emperyalist ABD, Avrupa dünya ticaretinde neredeler, han¬ gi bölgelerle ticaret yapıyorlar? 54 Soru 18: Asya, Doğu Avrupa, Latin Amerika, Ortadoğu ve Rusya bölgesin¬ den oluşan "çevrebağımlı" ülkelerin dünya pazarlarındaki yeri ve üretimde¬ ki yerleri nedir? 57 Soru 19: ABD, hegemonyasını koruma kaygısıyla başlattığı Büyük Ortado¬ ğu Projesi'nde hedefine ulaştı mı? 61 Soru 20: Dünyadaki "Yeni Hasımlar, Yeni Hısımları" nasıl tanımlamak gerekir? 64 Soru 21: ABD, Irak ve Latin Amerika'da ne tür mevzi kayıpları yaşadı? 66 Soru 22: Çin, yeni bir emperyal güç olmanın neresinde? 67 Soru 23: Bir bölgesel güç olarak İran için neler söylenebilir? 70 Soru 24: Dünya çok kutuplu olmaya doğru ilerlerken ortaya çıkan riskler ve fırsatlar neler? 72 BÖLÜM 3 KÜRESEL KRİZİN ÖNCESİ VE SONRASINDA TÜRKİYE; TEMEL KIRILGANLIKLAR Soru 25: Türkiye, küresel krize nasıl yakalandı? 75 Soru 26: Krizde kırılganlığı artıran Asyalaşma neydi, ne tür zaaflara yol aç¬ tı? 77 Soru 27: Türkiye, küresel krizin etkisi altına girdiğinde cari işlemler açığı ne boyuttaydı? 79 Soru 28: Türkiye, dış kaynak girişine bağımlı ihracata dönük büyüme meka¬nizması ile ne kadar yol alabildi; bu, Türkiye'ye özgü bir "mucize"miydi, dünyada neler olmaktaydı? 80 Soru 29: Dışa açıldıkça, dış ticaret hacmi büyüdükçe, cari açık, döviz açığı nasıl büyüdü? 82 Soru 30: Bu kurguda izlenmekte olan döviz kuru politikası nasıldı ve cari açık sorununda rolü ne oldu? 85 Soru 31: Türkiye'nin yüksek döviz açığında imalat sanayinin yapısının na¬ sıl bir rolü var? 86 Soru 32: Türkiye'nin net ithalatçı ve net ihracatçı sektörleri hangileri ve dış ticaret bu sektörlerde nasıl gelişti? 88 Soru 33: İhracatta ithal girdilerin payı hangi oranlarda ve sektörlere göre nasıl bir farklılık gösteriyor? 92 Soru 34: Ucuzcu, ithalata bağımlı ihracattan en çok hangi ülkeler yararlanıyor? 96 Soru 35: Krize nasıl bir dış borç yükü ile girildi? 99 Soru 36: 2008 krizinin önceki 1994 ve 2001 krizlerinden farkı ne, 2008 kri¬ zinde derinleşme hangi sektörden başladı? 102 Soru 37 : İhracat ve iç talepte daralma nasıl yaşandı? 104 Soru 38: Sıcak para çıkışı nasıl gerçekleşti? 106 Soru 39: İşsizlik ve diğer yaprak dökümü göstergeleri nasıl biçimlendi? 108 Soru 40: 2009'da IMF ile anlaşma, ne tür sonuçlar yaratabilecek? 110 BÖLÜM 4 İŞİZLİKTE YAPISAL BOYUTLAR VE KÜRESEL KRİZLE YAŞANAN DERİNLEŞME Soru 41: Türkiye'de işsizlik nasıl kemikleşti? 115 Soru 42: Resmi işsizlik yüzde 10'da kemikleşirken gerçek işsizlik ne ka¬ dar? 118 Soru 43: Diplomalı işsizlerde artış nasıl? 120 Soru 44: Kadınlar arasında işsizlik ne boyutta? 121 Soru 45: İşsizlik bölgeden bölgeye nasıl değişiyor? 124 Soru 46: Türkiye'de büyüme neden yeterince istihdam yaratmadı? 126 Soru 47: İstihdamsız büyüme diğer ülkelerde de geçerli mi? 129 Soru 48: Çevre ülkelerini "Dibe Doğru Yarıştırma", işsizliği nasıl körüklü¬ yor? 131 Soru 49: Küreselleşme ile artan ücretlilik, ücret seviyesini nasıl etkile¬ di? 132 Soru 50: 2008 Krizi dünyada işsizliği nasıl etkiledi? 134 Soru 51: Türkiye'de en çok istihdam yaratan istihdam dostu sektörler hangileri? 135 Soru 52: Toplam istihdamda kaçak işçilerin payı nedir ve eğilimler ne yönde? 137 Soru 53: İşsizlik sigortası işsizlere ne kadar koruma sağlıyor? 140 BÖLÜM 5 GELİR EŞİTSİZLİĞİNDE YAPISAL BOYUTLAR VE KRİZLE GELEN YENİ BOZULMALAR Soru 54: 2001 Krizi sonrası gelir dağılımında ana eğilim ne oldu? 143 Soru 55: 1994 ve 2001 krizi sonrası için öne sürülen gelir dağılımının iyileş¬ tiği iddiaları nasıl ifade ediliyor? 145 Soru 56: Gelir bölüşümünde TÜİK verileri neden çarpık ve sağlıksız? 147 Soru 57: Süper zenginlerin başka kaynaklara açıkladıkları servet bilgileri ile TÜİK Araştırması nasıl çelişiyor? 150 Soru 58: AKP İktidan'nda bölüşümün kötüleştiğinin göstergeleri ne¬ ler? 152 Soru 59: Yoksul nüfusu tespit açısından "Yeşil Kartlılar" nasıl bir tablo or¬ taya koyuyor? 154 Soru 60: Gelir bölüşümünde hanelerin borç yükü nasıl bir görünüm sergiliyor? 155 Soru 61: Tüketici kredisi ve kredi kartı borcunu ödeyemeyenlerin sayısı na¬ sıl artıyor? Borçluluk, rehin olma ilişkisine nasıl dönüşüyor? 158 Soru 62: Enflasyon çalışanların reel gelirlerini nasıl tehdit etti ve dünya kri¬ zi ile nasıl etkileyecek? 160 Soru 63: Ücret maaş artışlarını tespitte enflasyon tahminleri ve sağlıksız enflasyon hesaplan nasıl çalışanların aleyhine gelişti? 161 Soru 64: AKP döneminde maaşlar nasıl tırpanlandı? 162 Soru 65: AKP Hükümeti'nin "Hayırseverlik" politikası nasıl işledi ve ne tür çarpıklıklar içeriyor 164 BÖLÜM 6 NEOLİBERAL BELEDİYECİLİKTE ULAŞILAN BOYUTLAR VE KRİZ DÖNEMİNDE YEREL YÖNETİMLER Soru 66: Dünyada ve Türkiye'de, yaklaşık 30 yıldır hüküm süren neolibera- lizm yerel yönetimlere, belediyelere nasıl yansıdı? 169 Soru 67: Neoliberalizm, belediyecilikte neleri ön plana çıkardı, kentsel ya¬ şamı nasıl parasallaştırdı? 171 Soru 68: Türkiye'de neoliberal belediyecilik nasıl uygulandı, ne tür sonuç¬ lara yol açtı? 172 Soru 69: Ncoliberalist belediyecilik, farklı bölgelerin kentleri arasında nasıl bir farklılaşmaya yol açtı? 174 Soru 70: AKP, "Sadaka" Politikalarını belediyeler üstünden nasıl uyguladı? 177 Soru 71: 2008 Büyük Krizi, belediyeleri nasıl etkileyecek, kent yaşamı krizden nasıl etkilenecek? 178 BÖLÜM 7 TÜRKİYE'DE SERMAYE VE EMEĞİN SINIFSAL PROFİLİ, DÖNEMSEL DEĞİŞİMLER Soru 72: 2000'lerin Türkiye'sinde burjuvazi içi güncel saflaşma, "İstanbu- lAnadolu" ayrışması biçiminde tarif

edilebilir mi? 181 Soru 73: AKP'nin sırtını dayadığı güçlü bir Anadolu burjuvazisinden söz edilebilir mi? 184 Soru 74: "Anadolu Kaplanları" bir gerçeklik midir? 185 Soru 75: AKP'nin, büyük sermaye ve onun örgütü TÜSİAD ile ilişki pratiği nasıl gelişti? 187 Soru 76: Türkiye'de iktidar blokları nasıl tanımlanabilir? 188 Soru 77: CHP'yi sivilasker bürokrasinin, "ulusallaik burjuvazinin" partisi olarak tanımlamak doğru mudur? 190 Soru 78: Sermayedarlar arasındaki farklılık nerede ortaya çıkmaktadır? 191 Soru 79: İslami sermaye grupları nasıl gelişiyor? 193 Soru 80: TÜSİAD bu bloklaşmanın neresindedir? 194 Soru 81: Dış dinamiklerin iç sınıfsal bloklaşmada duruşları nasıl tarif edilebilir? 195 Soru 82: Türkiye işçi sınıfının nitel profili için neler söylenebilir? 197 Soru 83:1980 sonrası süreç işçi sınıfı profilini nasıl değiştirdi? 198 Soru 84: Emekdışı yoksul kesimin daha çok önem kazanması iddiası için ne söylenebilir? 199 BÖLÜM 8 KÜRESEL KRİZİN GELİŞME YÖNÜ; ALTERNATİF MAKRO VE SOSYAL POLİTİKALAR Soru 85: Merkez'de, özellikle ABD'de, krizdeki kapitalizmin ömrünü uzat¬ mak için ne tür yeni "paradigma" önerileri geliştiriliyor? 203 Soru 86: "Küresel Sosyal Demokrasi" modelini savunanlar neler öneriyor¬ lar, krizi aşmada "Düzeltici Savaş" ne demektir? 205 Soru 87: Kapitalizmle ilişkili paradigmaların yerine geliştirilmesi gereken nedir? Yeniden sosyalizm mi? 206 Soru 88: Türkiye koşullarında, 21.yüzyıl sosyalizmine dönük, bu hedefe ulaşmayı kolaylaştıracak bir "geçiş süreci" neleri öngörmeli? 208 Soru 89: IMF ile ilişkili programlar, böylesi bir dönemde Türkiye'yi nereye götürür? Alternatif olarak neler yapılabilir? 211 Soru 90: Hiper işsizliğe karşı ne yapılabilir? 209 Soru 91: Özelleştirmenin 25 yıllık bilançosu nedir, özelleştirmeler devam eder mi? 213 Soru 92: Avrupa Birliği ile yapılmış bulunan Gümrük Birliği Anlaşması, Türkiye'nin dış ticaretini ne yönde etkiliyor? GB ile ilgili olarak ne yapıl¬ malı? 216 Soru 93: Sermaye giriş çıkışlarındaki serbesti nasıl bir dalgalanma yarat¬ maktadır ve bunu önlemek için ne yapılmalıdır? 217 Soru 94: Kamuya yeniden yatırımcı rolü verilmesi konusunda neler yapıla¬ bilir? 220 Soru 95: KOBİTere ve tarıma destek konusunda neler yapılabilir? 222 Soru 96: Bölgesel gelişmede eşitsizlik ne boyutta, Güneydoğu sorununa ön¬ lemler neler olabilir? 225 Soru 97: Doğu ve Güneydoğu'da yoksullaştırıcı politikaların son gösterge¬ leri nasıldır? 228 Soru 98: Bölgenin sosyal ve ekonomik sorunlarının çözümü için öneriler ne¬ ler olabilir? 230 Soru 99: Maliye politikalarına müdahale nasıl olmalı, vergi ayağında neler yapılabilir? 233 Soru 100: Yüzde l'lik varlıklı azınlığın kontrol ettiği servet nedir ve nasıl vergilendirilebilir? 235