Bu kitap, ömrünü ilme, irfana ve sevgiye adayan Prof. Dr. Azmi Özcan için hazırlandı ve teveccühe, alkışa müsaade etmeyen müstağni kişiliği nedeniyle kendisinden habersizce neşredildi. Hemen belirtelim ki, maksadımız az da olsa tuz ve ekmek hakkını ödeyebilmektir. Prof. Dr. Azmi Özcan'ı tanıma ve dinleme bahtiyarlığına erişen hemen her kişinin hayatında muhakkak bir şeyler değişmiştir. Nitekim bizler, talebeleri olarak Prof. Dr. Azmi Özcan'ı tarih, siyaset, hukuk, sosyoloji, felsefe, edebiyat, sanat ve estetik gibi disiplinlere derin vukûfiyetiyle; hadiselere intikal hızı ve sıra dışı yaklaşımıyla; bilginin sıhhatini tefrik kabiliyeti ve ufuk açıcı tahlilleriyle; zarafet, asalet ve nezaket timsali kişiliğiyle; akl-ı selîm, kalb-i selîm ve zevk-i selîmi şahsında cem eden; bir insan-ı selîm olarak tanıdık.

İÇİNDEKİLER ÖNSÖZ IX PROF. DR. AZMİ ÖZCAN XI Şeyh Edebalı Yurdunun Liyâkatli Rektörü: Prof. Dr. Azmi Özcan Ş. Tufan BUZPINAR 1 Prof. Dr. Azmi Özcan İlber Ortaylı 9 Azmi Kardeşim İbrahim Kâfi DÖNMEZ 11 Mesel-A İskender PALA 13 Bilecik'te Bir Gönül Adamı Ahmet Hamdi NAYİR 17 Fikir Meclisinin Üstadı, Zarif ve Yiğit Bir Beyefendi: Prof. Dr. Azmi Özcan Selim YAĞCI 19 Yolda Bir Yolcu Abdulkadir İLGEN 21 İyi Bir Bilim Adamı ve İyi Bir İnsan: Azmi Özcan Mehmet ALPARGU 31 Sevgili Ağabeyim ve Meslektaşım Prof. Dr. Azmi Özcan ile 15 Yıl Enis ŞAHİN 35 Bir Dost'a Dair Yücel ÖZTÜRK 49 Prof. Dr. Azmi Özcan İçin Osman SEZGİN 57 Diyanet İşleri Başkanlığı'na Nizamat Veren Emekli Bir Generalin Raporları İsmail KARA 61 İslamcı‑İttihatçı Bir Yapılanma: Cemiyet‑i Hayriyye‑i İslamiye ve Faaliyetleri Zekeriya KURŞUN 79 Kuzey Afrika'da Osmanlı İdaresine Güç Veren Aileler: Murâdîler Ahmet KAVAS 87 Kosova'daki Tarihî ve Kültürel Mirasımız Meşhed‑i Hudavendigar Kemalettin KUZUCU 111 Kuruluş Sürecinde Gazâ ve Gazilik Mehmet ÖZ 149 Türkiye'de Toplum ve Siyaset Üzerine Bazı Gözlemler. Toplumsuz Siyasetten Siyasetsiz Topluma Doğru Bir Gidiş mi? Tahsin GÖRGÜN 159 Tevhid‑i Tedrisat Kanunu ve Kadın Süleyman BEYOĞLU 165 İspanya'dan Timur'a Gönderilen Elçilik Heyetinin Yoros‑Amasra Yolculuğu Enver KONUKÇU 177 Bursa Vilayeti'nde Yunan Tahribatı (1922) Haluk SELVİ 187 Kuzey Afrika'da Türk Kültürü ve Türkçe'nin Memlûkler Devri Altan ÇETİN 197 Delhi Turkish Sultans and Rajahs Salim ÇÖHCE 211 Basında Başvekil İsmet Paşa'nın Samsun Seyahati (17‑19 Mayıs 1925) Dursun Ali AKBULUT 231 Türkiye‑Ukrayna İlişkilerinin Temel Ekseni : Umut ve Kader Birliği Ali ARSLAN 269 İslamlaşma Süreci Mustafa DEMİR 279 Amerikan Belgelerine Göre İki Savaş Arası Dönemde Balkanlar ve Türkiye (1919‑1939) Hikmet ÖKSÜZ 289 Erken Ortaçağlarda Tıp Kültürü Bilimi ve Çalışmaları Abdulhalik BAKIR 305 Matüridi'ye Göre Dini Tebliğ Metodu Ramazan BİÇER 353 Çanakkale Milletvekilleri Ziya Gevher Etili ve Nurettin Ünen'in Tespitlerine Göre Tek Parti Rejimi ve Uygulamaları Fahri SAKAL 363 Şehit Ailelerinin Hayat Şartlarında Yapılan Düzenlemeler Ebubekir SOFUOĞLU 389 Milli Mücadele Döneminde TBMM'de Vahideddin Algısı Sadık SARISAMAN 405 Anatolıa'dan Turchıa'ya: Bir Değişimin Kısa Hikâyesi İbrahim TELLİOĞLU 427 Coğrafya'da Yaylacılık Araştırmaları Harun TUNÇEL 443 I. Dünya Savaşı'nda Hindistan ve Burma'da Bulunan Osmanlı Esirleri Mahmut AKKOR 471 İlim ve Siyasetin Bir Randevusu: "Huzur Dersleri" Fatih AKYÜZ 491 Osmaneli Göksu Taşköprüsü ve Ulaşım Ağındaki Yeri Refik ARIKAN 503 Milli Mücadele Döneminde Bilecik'te Kurulan Müdafaa‑i Hukuk Cemiyetleri ve Faaliyetleri Taner BİLGİN 515 Napolyon'un Mısır'ı İşgali Sırasında Kıbrıs'ta Bir Fransız: André Benoît Astier ve Mallarının Müsaderesi Ömerül Faruk BÖLÜKBAŞI 555 Batıya Bakmak Doğuyu Görmek: Türkiye'de Algısal Bir Miras Olarak "Balkan" Kavramı ve Değişmesi Gerekenler Galip ÇAĞ 589 Astrahanîler (1599‑1756) Döneminde Buhara Hanlığı Muhammed Bilal ÇELİK 603 Kerküklü Divan Şairlerinden Nevres‑i Kadîm'in (Öl. 1762) Divan'ında Osmanlı Coğrafyasının İzleri Hacı İbrahim DEMİRKAZIK 625 1910 Yılında Bağdat Yahudileri Kurtuluş DEMİRKOL 645 Musul Vilayeti Hapishane İstatistikleri (1914) Halim DEMİRYÜREK 655 Tek Parti Döneminde Gümüşhane'de Seçimler (1923-1745) Önder DUMAN 665 Ez‑Zehrâvî ve Guatr Ameliyatları Dr. Hâlid NÂCÎ Çeviren: Abdulhamit DÜNDAR 691 İngiliz Raporlarına Göre Kerkük Türkmenleri Davut HUT 717 "The War Illustrated" Dergisine Göre Birinci Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti Zeynep İSKEFİYELİ 741 Burdur, Isparta ve Ağlasun Havzaları Arasındaki Dağlık Sahanın Jeomorfolojisi Nurfeddin KAHRAMAN 775 Gökkubbe Altında Birlikte Yaşam Örneği: Adapazarı'nda Gayrimüslimler Resül NARİN 803 Mahlûka Bakıp Sırr‑ı Sübhân'ı Görmek: Niyâzî‑i Mısrî'nin Bir Gazeline Aczî'nin Şerh Denemesi Mehmet ÖZDEMİR 823 Haris B. Kelede Es‑Sekafî'nin Arap Tıp Tarihindeki Yeri ve Önemi Sâlih Mehdî El‑Azzâvî, Çeviren: Tarig Mohamed NOUR ALİ, Mehmet KAVAK 837 Türkiye‑Kafkasya İlişkileri (1918‑1921) Mustafa SARI 851 Tanzimat Döneminde Samsun‑Amasya Karayolu Yapım Çalışmaları İbrahim SERBESTOĞLU 873 Mısır Meselesi ve İngiltere'nin Lübnan'a Yahudi Yerleştirme Girişimi Turgut SUBAŞI 889 Fetih Döneminde Rize ve Çevresinde Türkler Ahmet TOKSOY 901 Çandarlı Vezir Ailesinin Balkanlardaki İzleri Vedat TURĞUT 909 Türkiye Cumhuriyeti'nin Kuruluş Sürecinde Yönetim‑Halk İlişkileri, Cumhuriyetin Halka Tanıtımına Yönelik Çabalara Dair Kısa Bir Değerlendirme Zekeriya TÜRKMEN 929 Basının Propaganda Yoluyla Tarih Yazımına Etkisi: The Tımes Gazetesi'nin Birinci Dünya Savaşı Sonunda Ermeni Meselesi Yaratma Çabası Dilara USLU 947 XV‑XVI. Asırlarda Üsküp'te İnşa Edilmiş Bazı Külliyeli Osmanlı Camileri Hakkında Değerlendirme Selçuk URAL 957 17. Yüzyıl İran ve Osmanlı Tarihine Dair Bir Kaynak: Agulisli Zekeriya'nın Seyir Defteri Şenay YANAR 989 Portrait Of An Ottoman‑Armenian Ambassador: Yusuf Misak (Hovsep Missakian) Effendi (Ermeni Asıllı Bir Osmanli Büyükelçisinin Portresi: Yusuf Misak Efendi) Fikrettin YAVUZ, Tufan TURAN 999 Sultan II. Abdülhamid İdaresinin Prens Sabahattin'i Avrupa'dan Geri Döndürme Çabaları Serkan YAZICI 1011 Buhara Hanlığı'nda Tarım Seda YILMAZ 1021 Kıbrıs ve Trablusgarp'ta Hilafetin Dinî‑Siyasî Nüfuzu ve Bu Yetkinin Devri (1878‑1923) İlhami YURDAKUL 1033 1844 (1260) Yılı Temettuat Sayımına Göre Eskişehir Kazası'nın Nüfusu Şeyma YURDAKUL 1051 İllüzyon Anayasacılığından Çıkış M. Serhan YÜCEL 1063 FOTOĞRAFLAR 1067