Kutular Listesi....13 Kısaltınalar Listesi...13 Tablolar Listesi...14 Şekiller Listesi ...16 Sunuş ..19 Önsöz ...21 Bölüm 1 1. Bir Dünyanın Eşiğinde: Küresel Kriz, İktisadi ve Türkiye'nin Konumlanması Dr. Öztürk Giriş Giriş ...25 1.1. Medeniyetlerin Yükseliş ve Çöküşleri ...26 1.2. Kontradiev Dalgaları ve Schumpeter'ci Yaratıcı Yıkım ....32 1.3. Küresel Kriz ve Sonrası: "Yaratıcı Yıkım" mı, Entropi mi?...35 1.4. Türkiye: Yeni Asır, İyi Bir Başlangıç ...37 1.4.1.Açık Toplum, Rekabetçi Bir Ekonomi ...37 1.4.2. Değişen Türkiye Algılaması ... 39 1.5. Küresel Düzenin Yeni Yol Haritası...40 1.5.1. Kısa Bir Durum Tespiti ...40 1.5.2. Demografı: "Ahır Zaman" Kaderi mi? ...41 1.5.3. Modem İpek Yolu: Pazar Neredeyse Medeniyet Oraya Kayar ...45 1.5.4. Enerji ve Emtia Güzergahı ...50 1.5.5. İstikbal Köklerdedir: Miras, Medeniyet, Mutabakat ...52 1.6. "Şartlı Yakınsama" Yolunda Meydan Okumalar ...54 1.6.1. Büyüme'nin Dinamiklerini Yeniden Düşünmek ... 54 1.6.2. Şirketlerin ve İktisadi Zihniyetin Dönüşümü ... 55 1.6.3. Büyümenin Finansmanı ... 55 1.7. Sonuç ...57 Bölüm 2 2.Tekrarlanan Krizlerden, Sürdürülebilir Büyümeye Türkiye: Yolun Neresindeyiz? Prof.Dr.İbrahim Öztürk Giriş...59 2.1 Türkiye'de Kriz Sonrasının Reform Gündemi...60 2.2 2001 Krizi ve Sonrasında Dış Konjonktür...62 2.3 İki Kriz Arasında (2001-2011) Performans: Büyüme ve Yakınsama...63 2.4. Türkiye'de Büyümenin Kaynakları...66 2.4.1. Üretim (Arz) Açısından Büyüme ve Kaynakları ... 66 2.4.2. Tüketim (Talep) Açısından Büyüme ve Kaynakları... 68 2.4.3. Büyüme ve Verimlilik ... 70 2.5. Modelin Dört Yan Etkisi ... 72 2.5.1. Büyüme ....72 2.5 .2. Dış Açıklar ...73 2.5.3. Ulusal Tasarruf Eğilimleri ... 74 2.5.4. İstihdam ve İşsizlik ... 75 2.6. Sonuç : Küresel Bozulma ve Türkiye'ye Yansımaları ... 75 Bölüm 3 3. Kamu Maliyesinin Dönüşümü:Krizlerden Pozitif Ayrışmaya Reformlar ve Politikalar Prof.Dr. İsa SAGBAŞ Giriş ... 79 3 .1. Kamu Maliyesi Reformu ... 80 3 .2. Kamu Harcamalarının Gelişimi ... 83 3.3. Kamu Gelirlerinin Gelişimi... 88 3.4. Bütçe Dengesinin Gelişimi ... 91 3.5. Borç Yönetiminde Gelişmeler ....93 3.6. Uluslararası Karşılaştırma ... 95 3. 7. Sonuç ve Genel Değerlendirme ... 96 Bölüm 4 4. Bankacılık Sektörünün 'Normalleşmesi' Doç.Dr. Ahmet Faruk Aysan, Ömer Faruk Baykal Giriş ...101 4.1. 2000 Öncesi Türkiye Bankacılık Sektörü ... ı O ı 4.1.1. 1994 Krizi ...1 02 4.1.2. 1994 Krizinin Bankacılık Sektörüne Ektileri ve Reformlar... 1 03 4.2. 2000 ve 2001 Krizleri ... 105 4.2.1. 2001 Krizinde Bankacılık Sektörü Göstergeleri ... 1 05 4.3. 2002-2007 Yeniden Yapılanma ve Toparlanma Dönemi ...107 4.3 .1. 2002-2003 Dönemi ve istikrarın İlk Belirtileri ... 1 08 4.3 .2. Büyük Dönüşüm: 2003-2007 Dönemi ... 110 4.3 .2.1. Banka ve Şube Sayısı ... 110 4.3.2.2. AktifBüyüklüğü ... !111 4.3.2.3. Kredi Gelişmeleri ... 112 4.3.2.4. Öz kaynak Gelişmeleri ve Karlılık ...114 4.3.2.5. Sermaye Yeterlilik Oranı ... 115 4.4. 2008-20ı ı Küresel Kriz Dönemi ve Türkiye'nin Pozitif Ayrışması ...115 4.5. Sonuç ...124 Bölüm 5 5. Türkiye'de Fiyat istikrarı Arayışları: Uzun İnce Bir Yol! Yrd. Doç. Dr. Betül Gür Giriş ...129 5. 1. Bir Makroekonomik Sapma Olarak Enflasyon: Nedenleri ve Sonuçları ...129 5.2. Türkiye'de Enflasyonun Dinamikleri ...131 5.3. Son Yıllarda Enflasyonla Mücadele ...134 5.3.1. Kriz Sonrası Reformlar ve Yeni Mimari ...134 5.3.2. Enflasyon Hedeflernesi...136 5.3.3. Enflasyonun Üç Dönemi ...138 5.3.3.1. Geniş Manevra Alanı (2002-2005) ...138 5.3.3.2. Açık Enflasyon Hedeflernesi ve Bozulan Konjonktür (2006-2008) ...140 5.3.3.3. Faiz-Enflasyon Baskısına Kriz Molası mı? (2009-201 ı) ...144 5.4. Enflasyon ve Para Politikaları ...145 5. 5. Sonuç ve Öneriler ...149 Bölüm 6 6. Ekonomide Yapısal Dönüşüm ve Yüksek Katma Değer Arayışı Doç.Dr. Sadık Ü nay, Dr. Fazıl Kayık çı Giriş ...153 6. 1. Sanayi ...154 6.1. 1. Sanayinin Mevcut Durumu...154 6.1.2. Sanayide Dönüşüm: Performans ve Sorunlar ...158 6.1.2.1. AR-GE ve İleri Teknoloji ...158 6. 1 .2.2. Üretimde Yapısal Dönüşüm ...160 6.1.2.3. Sanayinin Yapısı ve Dış Ticarette Yansıması. ...162 6. 1 .2.4. Sabit Sermaye Yatırımları ...1 63 6. 1.3. Yabancı Sermaye Yatırımlarının Dönüştürücü Etkisi ...166 6. 1 . 4. Sanayi-İstihdam ilişkisi ...166 6.2. Enerji ve Madencilik...167 6.3. Hizmetler...169 6.4. Tarım ... 171 6.5. Sonuç ve Değerlendirmeler ...175 Bölüm 7 7. Türkiye'de Doğrudan Yabancı Sermaye Yatırımları:Bir Etkinlik Değerlendirmesi Prof.Dr. Erhan Aslanoğlu, Prof.Dr. İbrahim Öztürk Giriş ...181 7 .1. Literatürde Doğrudan Yatırımlar .... 182 7 .1.1. Firma Organizasyonu ve Piyasa Yapısı ...182 7 .1.2. Bölgesel Avantajları İçselleştirme .... 183 7 .1.3. Eklektik Paradigma ... 183 7.2. Son Yıllarda Yabancı Sermaye Eğilimleri ... 184 7.3. Türkiye'de Yabancı Sermaye ... 185 7.3 .1. Türkiye' de Yabancı Sermaye Düzenlemeleri ... 185 7.3 .2. Türkiye 'nin Yabancı Sermaye Performansı. ... 187 7.3.3. Türkiye'nin Yabancı Sermaye Stratejisi, Vizyonu ve Paydaşların Rolü ... 191 7.4. Yabancı Sermaye Çekmede Strateji Arayışları ... 193 7.4.1. Bölgesel Avantaj1ar ...193 7.4.2. Doğrudan Yatırım Çekmede Yatırım Ajanslarının Rolü ...194 7.5. Sonuç ... 199 Bölüm 8 8. Bir Küreselleşme ve Yapısal Dönüşüm Zaafiyeti Olarak Dış Açıklar Prof.Dr. İbrahim Öztürk Giriş ... 203 8.1. 1990'1ann İç Açıklarından 2000'lerin Dış Açıklarına ... 203 8.2. Ödemeler Dengesindeki Gelişmeler ... 206 8.2.1. Dış Ticarette Gidişat Nereye? ... 207 8.2.2. Hizmetler Sektöründe Kan Kaybı Derinleşiyor ... 212 8.3. Ödemeler Dengesi Finansmanı: "El Parasıyla Nereye Kadar?" ... 214 8.3.1. Cari Açığın Finansmanındaki Dikkat Çeken Eğilimler ... 214 8.3.2. Cari Açığın Finansman Kalitesi ... 216 8.3.2.1. Türkiye'de Yabancı Sermaye ...216 8.3.2.2. Türkiye'nin Rezervleri ...218 8.4. Dış Açıklarda Aktörler ve Faktörler... 220 8.4.1.Yüksek Faiz, Düşük Kur?! ... 220 8.4.2. Faiz, Tasarruf-Yatırım Açığı ve Cari Açık ... 226 8.5. Sonuç ve Öneriler ... 229 Bölüm 9 9. Türkiye'nin İktisadi Bölgeselleşme ve Bütünleşme Çabaları Prof.Dr. Mustafa Acar Giriş ..235 9. 1. İktisadi Entegrasyonlar ve Bölgeselleşme ... 236 9 .2. "Sıfır Sorun Stratejisi" ve "Arap Bahan" Arasında Komşulada Yeni Dönem .... 239 9.3. Türkiye'nin Ekonomik Entegrasyon Çabaları ... 244 9.3.1. AB ile Entegrasyon Çabalan ...244 9.3.2. Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA'lar) ... 248 9.4. Dış TicaretteYaşanan Gelişmeler ... 252 9.5. Türkiye'ye Yabancı Sermaye Girişlerine Coğrafi Bir Bakış ... 257 9.6. Sonuç ve Öneriler... 260 9.6. 1. Tespitler ... 260 9 .6.2. Öneriler...261 Bölüm 10 10. Yapısal Dönüşüm ve Küresel Bütünleşme Sürecinde Türkiye'de Sosyal Devlet ve Çalışma Hayatı Dr.Tekin Akgeyik Giriş ... 265 10.1. Sosyal Devlette Dönüşüm: Kınlma ve Kaymalar ... 266 10. 1. 1. Geleneğin iflası: Kırılma ... 266 10. 1 .2. Sosyal Devlete Yeni Kimlik: Kaymalar ... 267 10. 1 .2. 1. İdeolojik Formasyon ... 267 10.1.2.2. Öncelikierin Değişmesi ... 268 10.1.2.3. Yeni Politika Tercihleri ...269 10.2. Sosyal Devletten, Sorumlu Toplumsal İnisiyatife 10.3. Çalışma İlişkileri: Trendler, Sorunlar ve Beklentiler ... 272 10.3.1. Değişim ve Reform Trendleri ...272 10.3.1.1. İşgücü Piyasalarının Deregüle Edilmesi ... 272 10.3.1.2. Sosyal Güvenlikte Reform Gündemi ... 273 10.3.1.3.Yeni Aktörler-Yeni Roller ... 274 10.3.2. Sorun Alanları ...274 10.3.2.1.İşgücü Piyasası Katılıkları...274 10.3.2.2.

İşyeri Katılıklan ve Taşeronlaşma Tartışmalan ...275 10.3.2.3. Ücret Katılıkları ... 276 10.3.2.4.İşten Çıkarma Maliyetleri...277 10.4 Reform Beklentileri...279 10.4.1. Örgütlenme Alanının Genişletilmesi: AB Uyum Reformları...279 10.4.2. İşgücü Piyasası Katılıklarının Kaldırılması...280 10.5. Genel Değerlendirme ve Sonuç...282 Bölüm ll ll. Küresel Bir Hastalık Olarak Türkiye'nin İşsizlikle İmtihanı Prof. Dr. İbrahim Öztürk, H. Babadır Tuzcu Giriş ...285 11.1.1. Dünyada İşsizlik Olgusu ... 286 11.2. Türkiye'de Büyüme ve İstihdam ... 290 11.2.1. Türkiye'nin İstihdam Performansı ve İstihdamsız Büyüme Argümanı ... 290 11.2.2. İstihdam Piyasasının Yapısı ... 294 11.3. Küresel Krizde İstihdam Politikaları ve Sonuçları ... 296 11.4. Türkiye'de işsizliğin Nedenleri ... 300 11.4.1. Belirsizlikler ve İşsizlik ... 300 11.4.1. 1. Reel Döviz Kuru Belirsizliği ... 301 11.4.1.2. Enflasyon Belirsizliği ... 301 11.4.2. Ekonominin Büyüklüğü ve İstihdam ... 302 11.4.3. Rekabetçiliğin Geliştirilmesi ...303 11 .4.4. Bir Rekabet Şekli Olarak Kayıtdışılık ...304 11.5. Çözüm Önerileri ... 306 11.5.1. Makroekonominin Mikro Temelleri Tahkim Edilmeli ...306 11.5.2. Etkin Bir Finansal Sistem ve Finansman Mimarisi Gereği ...307 11.5.3. İstİlıdamda Mikro Girişimciliğin Teşviki ...307 11.5.4. Teşvik ve Seçim Mekanizması ...308 11.5.5. Doğrudan Yabancı Sermaye Politikası İhtiyacı.. .309 11.5.6. Emek Piyasasına Yönelik Politika Gereği Vardır ...309 11.5.7. Eğitim-Beşeri Sermaye-İş Gücünün Dönüşümü ... 310 11.5.8. Zorunlu Eğitim Süresi Artırılmalı, Kesintili ve Yönlendirmeli Olmalıdır ...312 11 .5.9. Emek Piyasası Katılıklarının Telafısi ... 313 11.5.10. Asgari Ücret ..316 11 .5.11. Ücretler ve Çalışma Saatleri ...317 11.5.12. İstihdam Dostu Projeler ...318 11.5.2.1. Çevre Dostu Ekonomik Büyümenin Yaygınlaştırılması ...318 11.5.2.2. Kentsel Dönüşüm ...318 11.5.2.3. Büyük Alt Yapı Projeleri ...318 Bölüm 12 12. Bölüşüm Sorununun Neresindeyiz? Türkiye'de Refah Artışı ve Topluma Yansıması Prof.Dr. İbrahim Öztürk, Yrd.Doç.Dr. Nihat Alayoğlu Giriş ...321 12.1. Ekonomide Üretim-Dağıtım-Bölüşüm Gerilim Hattı. ... 322 12.1.1. Farklı Sistemler, Zor Sorular ...322 12.1.2. Kalkınma, Gelişme ve Türkiye ...323 Bölüşüm Sorunsalı Olarak Gelir ...326 12.2.1. Gelir Dağılımı Olgusu ...327 12.2.2. Gelir Dağılımı Dengesizliklerinin Ölçülmesi ...328 12.3. Türkiye'de ve OECD Ülkelerinde Gelir Dağılımı ...329 12.4. Türkiye'de Gelir Dağılımını Etkileyen Faktörler...332 12.4.1. Büyüme, Gelir ve Verimlilik Etkisi ...332 12.4.2. Enflasyon-Devalüasyon-Faiz Etkisi ... 333 12.4.3. Kamu Maliyesindeki Gelişmeler ...333 12.4.4. İşsizlik ve Özelleştirme Etkisi ...333 12.4.5. Vergilerin Etkisi ...334 12.4.6. Maaş ve Ücretlerdeki Gelişmeler ...335 12.4.7. Sosyal Harcamaların Etkisi ...337 12.4.8. Rekabetin Gelir Dağılımı Etkisi ...339 12.5. Bölüşüm Sorununun Toplumsal Etkisi: Yoksulluk ... 339 12.5.1. Yoksulluk Olgusu ... 340 12.5.2. Yoksulluk Türleri ...340 12.5.3. Yoksullukla Mücadele Politikaları ...342 12.5.3.1. Dolaylı Mücadele Yaklaşımı ...342 12.5.3.2. Doğrudan Mücadele Yaklaşımı.. ...343 12.6. Türkiye'de Yoksulluk ...343 12.6.1. Halkı Yoksulluk Araştırması Ne Diyor? 12.6.1.1. Kırsalda ...344 12.6.1.2. Hane büyüklüğü ve Yoksulluk ... 344 12.6.1.3. Çalışma ve Yoksulluk 12.6.1.4. Eğitim ve Yoksulluk ... 345 12.6.2. Türkiye' de Yoksullukla Mücadele ve Sosyal Yardımlar ...345 12.7. Sonuç ...347 Bölüm 13 13. Küresel Kriz Sonrasında Yeni Model Arayışları:Kamu-Özel Sektör Ortaklıklarına Doğru Doç. Dr. Mustafa ÇELEN Giriş ... 353 13.1. Kamusal Mal Özel Mal Ayrımı ve Özelleştirme ...354 13 .1.1. Özel Mal Üreten KİT'lerin Özelleştirilmesi ...355 13.1.2. Kamusal Kolaylık ve Altyapının Özelleştirilmesi ..356 13.2. Kamu Kolaylığı ve Altyapı Kavramları ... 356 13.2.1. Altyapı Yatırım Talebinin Gelişimi ...357 13.2.2. Özel Sektörün Altyapı Yatırımıarına Girişi ve Gelişimi ...359 13.2.3. Özel Sektörün Katılımına Konu Temel Altyapı Sektörleri ...361 13.2.4. Altyapı Yatırımıarına Özel Sektörün Katılım Türleri ...362 13.2.4.1. Yönetim ve Kiralama Sözleşmeleri ...362 13.2.4.2. İmtiyaz sözleşmeleri ... 362 13.2.4.3. Rehabilite Et, Kirala, Devret ...363 13.2.4.4. Yeni Altyapı Yatırım Projeleri ...363 13.2.5. Kamu Altyapı Yatırımının Özel Sektöre Satışı ...364 13.3. Altyapı Yatırımlarında Özelleştirme-Kamulaştırma Döngüsü ...365 13.4. Türkiye'de Altyapı Yatırımıarına Özel Sektörün Katılımı ... 366 13.5. Küresel Kriz Sonrasında Altyapı Yatırımlarında Özel Sektör ... 369 13.6. Sonuç ve Değerlendirmeler...370